Het MKB is essentieel om nieuwe producten te ontwikkelen en te lanceren. Deze nieuwe producten zijn vaak te vinden buiten de bestaande paden, op de snijvlakken van disciplines. We hebben op het MKB gerichte ontwikkelprogramma’s  met een flexibele insteek, maar met een heldere product-markt-technologie visie. Het is belangrijk dat de gebruikers in acht worden genomen bij de productontwikkeling en dat de producten gebruiksvriendelijk en betrouwbaar, oftewel uitontwikkeld zijn. Dit waren de belangrijkste resultaten van de discussie op de workshop Dutch R&D in Microfluidics 4 Fab & Lab, die op 21 september in het Biotechnion van de universiteit van Wageningen plaats vond.

Microfluidica gaat over het verwerken van zeer kleine vloeistofvolumes, alle vloeistofhandelingen zijn in principe op miniatuurschaal mogelijk. Veel processen zijn dan ook geminiaturiseerd en de eerste commerciële activiteiten zijn op stapel gezet. Microreactortechnologie is een van de activiteitengebieden van de onderzoeksgroep van prof. Jaap Schouten van de TU Eindhoven. Toepassingen zijn te vinden in productonderzoek en procesontwikkeling, draagbare generatoren, fijne chemie en farmacie. Voordelen zijn onder andere een beperking van de afmeting van reactoren, minder afvalstoffen, een constante kwaliteit van output en een kortere time-to-market. Er zijn al verschillende pilot plants operationeel.

Lab on chip is een ander belangrijk toepassingsgebied van deze discipline. In 1999 bracht Caliper op succesvolle wijze de HP-2100 Bioanalyzer op de markt, toegepast in DNA-analyses. Dit product was gebaseerd op massaspectrometrie (ms) op basis van capillaire elektrophorese (CE). Verklaringen voor het succes zijn de gebruiksvriendelijkheid van het product, de acceptatie van de markt, doordat goed is ingespeeld op behoeftes van de klant en de verbeterde prestaties ten opzichte van de traditionele methodiek. In Nederland heeft Medimate in 2009 een product op de markt gebracht voor de meting van lithium in bloedmonsters, ook gebaseerd op ms CE. Nieuwe toepassingen zijn in aantocht. Op dezelfde chip zijn meerdere toepassingen in te bouwen. Bijvoorbeeld, het meten van glucose voor diabetici kan zich via gepersonaliseerde medicatietoepassingen doorontwikkelen tot apotheek op een chip.

Maar zoals innovatiegoeroe Henk Leeuwis in zijn innovatiecanon aangeeft, meer dan eens komt het voor dat een goed idee geen commercieel succes betekent. Betrouwbaarheid en gebruiksvriendelijkheid van producten kunnen wel eens in het geding komen als de uiteindelijke gebruiker onvoldoende in acht wordt genomen in de productontwikkeling. Bovendien gaat innovatie niet vanzelf. Nieuwe technologie moet ‘rijpen’ in een nichemarkt. Internationale samenwerking is vaak essentieel, ook omdat het MKB vaak financiële middelen ontbeert om zelfstandig te innoveren. Voor overheid, grote bedrijven en soms de universiteit is vaak de rol van launching customer weggelegd, al kan natuurlijk de universiteit en soms ook het grote bedrijf kennisleverancier zijn. In de projecten moeten het grijpen van kansen, het over discipline grenzen heen reiken en intensief samenwerken beloond worden.

Terug