Professor Lieven Vandersypen (Foto: Studio Oostrum)

NWO heeft bekend gemaakt dat onze directeur Onderzoek Lieven Vandersypen de NWO-Spinozapremie krijgt toegekend. De Spinozapremie is de hoogste onderscheiding in de Nederlandse wetenschap. Elke laureaat ontvangt 2,5 miljoen euro, die zij kunnen besteden aan wetenschappelijk onderzoek en activiteiten op het gebied van kennisbenutting.

Lieven Vandersypen (1972) is Antoni van Leeuwenhoek professor in de Quantum-nanowetenschappen aan de TU Delft en wetenschappelijk directeur van QuTech. Vandersypen is een wereldwijd vermaard pionier op het gebied van quantum computing: de tak van wetenschap die een computer ontwikkelt gebaseerd op de ongerijmde fenomenen uit de quantummechanica.

Quantum computers zijn geschikt om rekenproblemen op te lossen die zelfs voor de beste supercomputers te omvangrijk zijn, zoals het uitrekenen van de eigenschappen van moleculen en materialen. Zo kunnen ze bijdragen aan grote maatschappelijke uitdagingen, van energie tot veiligheid en gezondheid. Lieven Vandersypen wil de meest fundamentele eigenschappen van de natuur bruikbaar maken en doet daarom al meer dan twintig jaar leidende experimenten die richting geven aan het veld van quantum computing.

Reeds tijdens zijn promotieonderzoek realiseerde Vandersypen zijn eerste wereldwijde primeur: hij gebruikte de zogeheten spins van atoomkernen in moleculen als qubits, de bouwstenen van een quantum computer, en wist met 7 van deze qubits het getal 15 te ontbinden in de factoren 3 en 5. Hiermee bewees hij dat het rekenen met qubits niet alleen theoretisch, maar ook in de praktijk mogelijk is.

Na zijn promotie is Vandersypen overgestapt van kernspins in moleculen naar de spins van elektronen in quantum dots, minuscule objecten van een halfgeleidermateriaal waarin de wetten van de quantummechanica de dienst uitmaken. Deze lijken in veel opzichten op transistors en zijn daarom geschikt om grote aantallen qubits in een chip te integreren. Hij wist als eerste ter wereld dit soort individuele elektronenspins te manipuleren, zowel met magnetische als met elektrische velden. Later was hij ook de eerste om quantum algoritmes op twee van die elektronenspins te draaien en om quantum interactie te laten zien tussen een elektronspin en een microgolf lichtdeeltje. Ook liet hij zien dat dezelfde quantum dots kunnen dienen om exotische vormen van magnetisme in te bestuderen.

Vandersypen is niet alleen een uitstekend wetenschapper, maar ook een visionair die zijn veld verder brengt door de samenwerking te zoeken met partners binnen en buiten de wetenschap. Zo stond hij mede aan de basis van het Delftse onderzoeksinstituut QuTech, een samenwerking tussen TU Delft en TNO, en overtuigde hij het Amerikaanse Intel ervan een langjarige samenwerking met QuTech aan te gaan. Daarnaast is Vandersypen een van de grondleggers van het demonstratieproject Quantum Inspire. Dit is de eerste Europese online quantum computer waarmee je twee verschillende soorten qubits vanuit je huis kunt aansturen.

Vandersypen is een veel gelauwerd wetenschapper wiens onderzoeksplannen zijn gehonoreerd met meerdere prestigieuze beurzen. Zo kreeg hij een Vidi en Vici premie, en ERC Starting Investigator, Synergy en Advanced Grants. Hij heeft veel ervaring met het leiden van grote groepen wetenschappers, ingenieurs, technici en ondersteunende staf en heeft een grote aantrekkingskracht op internationale studenten, promovendi en postdocs. Inmiddels hebben tien van zijn oud-groepsleden hun eigen onderzoeksgroep op prestigieuze instellingen over de hele wereld.

De Spinozacommissie is ervan overtuigd dat Lieven Vandersypen met zijn kwaliteiten, visie en drive gecombineerd met zijn uitstekende netwerk van academische en private samenwerkingspartners de komende jaren de volgende grote wetenschappelijke en technologische doorbraken zal kunnen realiseren die nodig zijn om de beloften van de quantum computer waar te kunnen maken.

Bron: NWO Spinoza premie
Lees meer in dit artikel van QuTech, Vandersypen is een van de oprichters van onderzoeksinstituut QuTech, een samenwerking tussen TU Delft en TNO.

QuiX Quantum, de wereldwijde marktleider in kwantum fotonische processors, heeft een 12-mode kwantum fotonische processor geleverd aan Duitsland, voor een samenwerking met onderzoekers aan de universiteit van Paderborn. Deze fotonische processor is de krachtigste ter wereld.

Kwantum fotonische processors vormen het centrale onderdeel van fotonische kwantumcomputers en bieden grote beloften om bepaalde berekeningen sneller uit te voeren dan de huidige supercomputers. Er wordt aangenomen dat kwantumtechnologie een revolutie teweeg zal brengen in de gebieden machinaal leren, scheikunde en financiën.

QuiX Quantum hoofdengineer Caterina Taballione zegt: “Deze samenwerking bevestigt de aanhoudende interesse in onze producten van de grote spelers in het internationale kwantumfotonica-landschap. De Universiteit van Paderborn loopt voorop op het gebied van geïntegreerde optica en we kijken uit naar de resultaten van deze samenwerking.”

QUIX | Forward.one – Vrijdag 22 januari 2021 | © Verkijk

De aankondiging is een vervolg op de eerdere verkoop aan Qontrol, een Britse startup voor kwantumtechnologie, en een verkoop aan Quandela, het toonaangevende Franse bedrijf voor kwantumtechnologie. Prof Christine Silberhorn, hoofd van de Integrated Quantum Optics groep en woordvoerster van het Institute for Photonic Quantum Systems (PhoQS), zegt: “We hebben voor QuiX gekozen vanwege het hoogwaardige, kant-en-klare lineaire optische circuit dat wordt gebruikt voor het aantonen van kwantumvoordeel bij boson sampling experimenten die alleen QuiX kan leveren.”

Duitsland heeft onlangs zijn ‘Roadmap Quantencomputing’ gepubliceerd, waarin de benodigde stappen op weg naar een werkende kwantumcomputer worden geschetst. Als gevolg hiervan heeft de Duitse regering een financieringsinitiatief van 2 miljard euro aangekondigd voor de ontwikkeling van kwantumtechnologieën in het algemeen en kwantumcomputers in het bijzonder.

Het succes dat de producten van QuiX Quantum hebben, benadrukt de dominante positie van fotonica in het kwantum computing-landschap in Nederland, omdat het de enige is die kant-en-klare kwantumoplossingen kan bieden.   

Van links naar rechts: Ton van ’t Noordende (Investor in Residence, Quantum Delta NL), Matthijs Rijlaarsdam (QuantWare). Alessandro Bruno (QuantWare), Freeke Heijman (regisseur Quantum Delta NL). Foto’s door Rebekka Mell, in het DiCarlo Lab (QuTech).

Quantum Delta NL kondigt de lancering aan van een microfonds van twee miljoen euro genaamd ‘LightSpeed ​​Fund 1’. Het fonds zal zich richten op het ondersteunen van quantum startups in een vroeg stadium. De Delftse startup en deelnemer aan het LightSpeed-programma QuantWare is de eerste startup die financiering ontvangt.

Het fonds maakt onderdeel uit van de strategische roadmap van Quantum Delta NL om het aantal succesvolle quantum startups in Nederland te vergroten. Op dit moment zijn er zeven quantum-startups in Nederland en Quantum Delta NL is op een missie om dit aantal te zien groeien tot 100 in 2027. Deze bedrijven worden beschouwd als van grote waarde voor de Nederlandse economie.

Om dit doel na te streven, lanceerde Quantum Delta NL vorige maand haar nieuwe initiatief LightSpeed. Lightspeed is een programma dat Nederlandse quantum-startups in alle fasen met elkaar verbindt, waarbij de startups hulp en begeleiding op maat krijgen om hun bedrijf op te schalen en hun aantrekkelijkheid voor topinvesteerders te optimaliseren. Specifiek voor het initiatief is getracht om Europese en Amerikaanse fondsen met een schat aan ervaring te benaderen en binnen te halen om startups te ondersteunen. Lightspeed streeft ernaar optimale omstandigheden te creëren om duurzame en toekomstbestendige startups te bouwen.

Fonds

Na de lancering vandaag van het microfonds, beheerd door LightSpeed, kent Quantum Delta NL pre-seed tickets van elk 50.000 euro toe aan early-stage startups op het gebied van quantumtechnologie. LightSpeed ​​heeft een modern instrument aangepast dat rechttoe rechtaan, oprichtervriendelijk is en de leemte opvult in de vroegste fase voor startups in quantumtechnologie: de SAFE-notitie (Simple Agreement for Future Equity). Deze aanpak geeft startups de maximale flexibiliteit die nodig is in de vroegste stadia, met name in de kwantumtechnologieruimte, aangezien de ontwikkelingstijdlijnen en de weg naar winstgevendheid veel verder gaan dan die van klassieke startups. De investering hoeft niet te worden terugbetaald, zoals bij een traditionele converteerbare lening of bankbiljet, als een startup niet doorgaat.

Quantum Delta NL’s Investor in Residence Ton van ’t Noordende verduidelijkt: “Nederland heeft wereldwijd een toppositie als we kijken naar het aantal startups in quantumtechnologie. Dit is helaas niet het geval aan de kapitaalzijde, aangezien er vrijwel geen professioneel durfkapitaal beschikbaar is voor beginnende kwantumstartups. Ons doel met Lightspeed is om oprichters in staat te stellen de best mogelijke start van hun bedrijf te krijgen.”

Quantum Delta NL heeft op dit moment twee miljoen euro uitgetrokken voor de Pre-Seed tickets en is van plan om in boekjaar 2021/2022 5 tot 15 tickets toe te kennen en 35 tot 40 tickets over de totale periode. Het budget zal worden verhoogd zodra fase 1 van het National Growth Fund-programma van start gaat.

QuantWare

QuantWare, een spin-out van QuTech en onderdeel van het Quantum Delft-ecosysteem dat hoogwaardige kwantumprocessors ontwikkelt, is de eerste startup die gebruikmaakt van het microfonds als onderdeel van een grotere investeringsronde. Daarmee is het het tweede succesverhaal in het LightSpeed-programma. LightSpeed ​​heeft ook de Delftse startup QphoX ondersteund en begeleid in hun fondsenwervingsronde, die met de hulp van het LightSpeed-team twee miljoen euro heeft opgehaald om hun Quantum Modem op de markt te brengen.

Ambition

Startups en het opbouwen van een zakelijk ecosysteem zijn belangrijke pijlers van het Quantum Delta NL-programma dat in april 615 miljoen euro ontvangt van het Nationaal Groeifonds. Het programma voedt onder meer de verdere ontwikkeling van de eerste Europese quantumcomputer en een quantuminternet, open toegankelijk voor eindgebruikers in het bedrijfsleven en de maatschappelijke sectoren, waaronder het onderwijs. McKinsey berekende dat het programma op middellange termijn het bruto binnenlands product met 5 tot 7 miljard euro zal verhogen en 30.000 hoogwaardige banen in Nederland zal creëren.

Freeke Heijman, directeur Quantum Delta NL: “We willen dat de kennis uit de wetenschappelijke laboratoria leidt tot nieuwe bedrijvigheid in Nederland en Europa. Met LightSpeed ​​en dit fonds krijgen kansrijke initiatieven een ongekende versnelling om hun idee op te schalen naar een startup of scale-up.”

Ton van ’t Noordende, Investor in Residence Quantum Delta NL: “Wij zien het microfonds als een logisch verlengstuk van LightSpeed. Veelbelovende initiatieven in een vroeg stadium hebben slechts een kleine kapitaalinjectie nodig om van start te gaan. Dit wordt bewezen door QuantWare die, vertrouwend op onze investering en op de begeleiding van Lightspeed, onmiddellijk marktkapitaal heeft opgehaald, zelfs voordat ze hun bedrijf lanceerden.”

Alessandro Bruno, Director of Engineering bij QuantWare: “Met de steun van dit fonds en LightSpeed ​​kunnen we onze kwantumprocessors op de markt brengen. Daarmee maken we quantum toegankelijk voor meer partijen. Zo kunnen we een cruciale bijdrage leveren waarmee het Nederlandse quantum-ecosysteem kan voortbouwen op zijn huidige voorsprong.”

Bron: Origineel persbericht Quantum Delta

22 juli 2021 – QuiX Quantum heeft vandaag de grootste universele quantumfotonische processor gepubliceerd.

In een wetenschappelijk artikel in Materials for Quantum Technologies bericht QuiX Quantum over ’s werelds grootste universele quantumfotonische processor, met uitstekende performance voor toepassingen in de quantuminformatieverwerking en -computing. Met dit artikel demonstreert QuiX Quantum de eerste commercieel beschikbare, turn-key processor voor fotonische quantumcomputing.

De resultaten uit het paper laten de unieke expertise van QuiX Quantum zien op het grensvlak tussen fotonica en quantum engineering, en de hoge mate van praktische toepasbaarheid van hun technologie. De expertise van Quix is beschikbaar in oplossingen voor het hele spectum van quantumtechnologieen.

Fotonische processoren zijn een cruciaal component voor fotonische quantum computing, wat weer een grote impact zal maken op machine learning, quantum scheikunde en cryptografie. De universele fotonische processor uit het paper zit ingebouwd in een plug-and-play controlesysteem dat gerund wordt door QuiX’ software.

De CTO van QuiX Quantum, Jelmer Renema, zegt: “Met dit artikel hebben we niet alleen laten zien dat we een leidende positie hebben in het commerciele landschap van fotonische quantum computing, maar ook in de technologische ontwikkeling van fotonische quantumtechnologieen.”

QuiX Quantum is een bedrijf uit Enschede, dat oplossingen levert voor quantumtechnologie gebaseerd op het TriPleX silicium-nitide platform. TriPleX stelt QuiX in staat om grootschalige fotonische circuits op te leveren met lage verliezen. De hoge mate van ontwikkeling van dit technologieplatform stelt QuiX in staat om een processoren met hoge mate van instelbaarheid en volledige verbondenheid te leveren.

Photo credit: Daniël Verkijk

Bron: Quix News

Het programma voor de international MicroNanoConference 2021 is nog niet geheel gevuld, maar een deel van de sprekers is bekend vanuit wetenschap en industrie. Op 2 en 3 december 2021 kijken we uit naar een live event in Utrecht waar wij u graag ontmoeten op de congresvloer van de Jaarbeurs.

Het thema van dit jaar is: From science to market – scale-up in nanotech

Met de volgende sub sessie thema’s:

  • Nano4Health & Life Sciences
  • Nano4Agri& Food
  • Scale-up in nanotechnology
  • Miniturization in nanotechnology
  • Manufacturing in nanotechnology
  • Life after PhD

De registratie is nu open met tickets voor een  early bird prijs en het is nu ook mogelijk om een abstract in te dienen voor een poster of oral presentation tijdens de conferentie. Lees meer over eht programma, tickets en abstract submission op de iMNC21 website.

Voor bedrijven die de  micro- nano community willen ondersteunen en daarbij hun eigen bedrijf in de spotlight willen zetten, komt binnenkort de sponsor en exposanten folder online.

Lees meer: micronanoconference.org

Op maandag 14 Juni brache Staatssecretaris Mona Keijer van Economische Zaken en Klimaat een bezoek aan het Quantum Delta NL Center for Quantum Materials and Technology in Eindhoven. Tijdens dit werkbezoek kreeg ze enkele van de meest geavanceerde onderzoeksprojecten en laboratoria te zien die direct kunnen profiteren van de € 615 million toekenning van het Nationaal Groeifonds. 

Naast de discussies over Quantum was er ook tijd om stil te staan ​​bij de unieke open infrastructuur waarmee Nederland voorop loopt op het gebied van innovatie in quantum- en nanotechnologie. Van de € 615 miljoen NGF-award is € 150 miljoen gereserveerd voor het onderhouden en ontwikkelen van deze infrastructuur. Prof. Guus Rijnders, voorzitter van NanoLabNL en lid van de raad van commissarissen van Quantum Delta, legde uit eigen ervaring uit waarom en hoe NanoLabNL een bloeiend technologisch ecosysteem ontwikkelt en onderhoudt.

Guus Rijnders bood mevrouw Keijzer ook de eerste editie aan van het pas verschenen NanoLabNL Manifest; een brede getuigenis die zich richt op het belang van open access hightech cleanrooms, faciliteiten en apparatuur, belangrijk voor onderwijs, onderzoek, technologieontwikkeling en -overdracht. NanoLabNL is cruciaal voor het behouden van onze leidende positie in veel huidige en toekomstige wetenschap, evenals onderzoek en innovatie, die afhankelijk zijn van micro- en nanofabricage. Hij sprak zijn waardering uit voor de financiële steun en drong er bij de staatssecretaris op aan het onderwerp van een gezond en leefbaar wetenschappelijk klimaat hoog op de politieke agenda te houden.

Download het manifest (pdf)

De bouw van het Nederlandse ‘nationale hoofdkantoor’ voor kwantumtechnologie is begonnen. Het House of Quantum, gelegen op de campus van de Technische Universiteit Delft (TU Delft), zal wetenschappers, studenten, ondernemers en financiers dicht bij elkaar plaatsen in de hoop een soepel ecosysteem te creëren dat de ontwikkeling en acceptatie van de technologie zal versnellen. Het zal ook het Living Lab Quantum and Society bevatten: een omgeving waar belanghebbenden samenkomen om ethische, juridische en sociale normen rond kwantumtechnologie te ontwikkelen.

Credit: Marieke de Lorijn

“Met het House of Quantum zetten we de volgende belangrijke stap in het bouwen van het beste ecosysteem voor kwantumtechnologie in Europa. Het is geweldig om binnenkort een plek te hebben waar ons programma fysiek samenkomt. Dit wordt echt ons visitekaartje naar de wereld”, zegt Freeke Heijman, directeur van Quantum Delta NL, een publiek-private samenwerking die de Nederlandse quantumactiviteiten moet versterken. het consortium kreeg recent 615 million euros toegekend in subsidie van het Nationale Groeifonds.

Bron bericht Bits&Chips

Quantum Delta NL lanceert LightSpeed, een programma dat Nederlandse quantum startups in contact kan brengen met 13,6 miljard euro aan investeringskapitaal, ondergebracht bij Europese en Amerikaanse fondsen. Ze worden daarbij begeleid door Quantum Delta NL’s Investor in Residence Ton van ’t Noordende (founder PHX en voormalig deep tech investor 01Ventures).  

Met LightSpeed krijgen quantum startups persoonlijke op maat gesneden hulp om hun bedrijf te schalen en hun aantrekkingskracht voor investeerders te optimaliseren. Speciaal voor het project zijn contacten gelegd met Europese en Amerikaanse fondsen, goed voor in totaal aan 13,6 miljard aan investeringskapitaal.

Door quantum startups te helpen met alles wat te maken heeft met het opschalen van hun bedrijf en fondsenwerving, scenarioplanning, cap table assessment en het vinden van investeerders, wil Quantum Delta NL het aantal succesvolle quantum startups verhogen. Momenteel kent Nederland 7 officiële quantum startups. Dat moeten er in 2028 100 worden. Deze bedrijven zullen van grote waarde worden voor de Nederlandse economie.

LightSpeed is er voor Nederlandse quantum startups in alle fases, variërend van vóór de oprichting tot serie B en alles daartussenin, met een focus op marktvalidatie en investering. Ook helpt LightSpeed bedrijven snel te groeien en ze te binden aan Nederland. LightSpeed begeleidt momenteel al de Delftse startup QphoX die met behulp van het LightSpeed-team €2 miljoen funding ophaalde om haar Quantum Modem op de markt te brengen. De financieringsronde werd geleid door Quantonation, Speedinvest en High-Tech Gründerfonds, met deelname van de TU Delft.

AmbitieStartups en het bouwen van een business ecosysteem zijn belangrijke pijlers van het Quantum Delta NL-programma dat vorige maand 615 miljoen euro ontving van het Nationale Groeifonds. Het programma voorziet onder andere in de doorontwikkeling van de  bouw van de eerste Europese quantumcomputer en een quantuminternet, open toegankelijk voor eindgebruikers in bedrijfssectoren en maatschappelijke sectoren, inclusief het onderwijs. McKinsey becijferde dat het programma op de middellange termijn leidt tot een bijdrage aan het bruto binnenlands product van 5 tot 7 miljard euro en 30.000 hoogwaardige Nederlandse banen.

Freeke Heijman, directeur Quantum Delta NL: “Het bouwen van een business ecosysteem is een belangrijke pijler van het Quantum Delta NL- programma. We willen dat de kennis uit de wetenschappelijke labs ook leidt tot nieuwe bedrijvigheid in Nederland en Europa. Met  LightSpeed krijgen kansrijke initiatieven een ongekende versnelling om hun idee op te schalen tot een startup of scale-up. De behoefte die de specifieke startup heeft, staat bij onze begeleiding centraal.”

Ton van ‘t Noordende, Investor in Residence Quantum Delta NL: “LightSpeed gaat over de bouwers. De founders die de quantumsprong daadwerkelijk gaan maken. Wij zijn er om die reis te faciliteren en de best mogelijke, persoonlijke ondersteuning en toegang tot topinvesteerders wereldwijd te bieden. Wij kiezen voor een omgekeerde benadering van de klassieke acceleratieprocessen. Niet de fase waarin ze zich bevinden telt, maar de potentie. Met ons netwerk en ondersteuning zorgen we dat ze snel van nul naar honderd gaan.”

Simon Gröblacher, Co-founder QphoX: “LightSpeed is speciaal ontworpen om de moeilijkste vraag voor elke startup-founder aan te pakken: ben je klaar om te schalen en zo ja, waar begin je dan met het ontdekken van investeringsgerelateerde partijen die kunnen helpen je visie veilig te stellen? Het is voor ons ongelooflijk nuttig geweest om deze uitdaging aan te gaan met hulp van inspirerende ondernemers zoals Ton van ‘t Noordende.”

Simon Gröblacher werkt aan QphoX’ quantum modem. Foto: Rebekka Mell

Bron: news item Quantum Delta

Persbericht 9 April 2021

Voor kunstmatige intelligentie, regeneratieve geneeskunde, infrastructuur voor gezondheidsdata, quantumtechnologie en waterstof/groene chemie komt vanuit het Nationaal Groeifonds 1,35 miljard euro beschikbaar. Het gaat om de bekostiging van 5 voorstellen (toekenning en reservering) voor onderzoek en innovatie die staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken en Klimaat) namens samenwerkende bedrijven, kennisinstellingen en overheden heeft ingediend.

Ze dragen volgens de onafhankelijke adviescommissie bij aan economische groei, het versterken van onderzoeks- en innovatie-ecosystemen en de internationale kennis- en concurrentiepositie van Nederland. Het besluit van de adviescommissie over de eerste ronde van het Nationaal Groeifonds is vandaag door de ministerraad overgenomen. Naast het ondersteunen van innovatiekracht zijn ook voorstellen voor het versterken van infrastructuur (IenW) en kennisontwikkeling (OCW) beoordeeld. Het ging in totaal om 15 aanvragen.

Staatssecretaris Mona Keijzer (EZK): “Innovatie gericht op digitalisering, verduurzaming en gezondheid heeft bij de start van het Nationaal Groeifonds direct een prominente plek verkregen. Dat is goed voor álle Nederlanders. Immers: onderzoek en ontwikkeling is de sleutel voor duurzame groei en dus onze banen en inkomsten van de toekomst.”

De staatssecretaris vervolgt: “De grootschalige publieke financiering voor deze vijf innovatieve toepassingen gaat een belangrijke bijdrage leveren om ons land welvarend te houden. Het is nodig dat de overheid een actievere rol op zich neemt om onderzoek, innovatie en technologie verder te laten ontwikkelen, startups te laten doorgroeien, talent aan te trekken, innovatie in Nederland te houden en daarmee onze internationale positie te versterken. Ik zie grote kansen voor de hierbij betrokken samenwerkende bedrijven, kennisinstellingen en overheden om deze uitdagingen te gaan verzilveren.”

De vijf bekostigde voorstellen vanuit onderzoek en ontwikkeling (R&D) en innovatie zijn:

Quantum Delta Nederland – 615 miljoen euro

De Nederlandse kennispositie op het gebied van quantumtechnologie behoort tot de wereldtop. Het voorstel om het ecosysteem verder uit te bouwen en om te zetten in bedrijvigheid wordt volledig bekostigd (615 miljoen euro). Quantum Delta Nederland werkt in Amsterdam, Delft, Eindhoven, Leiden en Twente met een grote coalitie bedrijven, universiteiten en andere kennisinstellingen aan het opzetten van de benodigde infrastructuur, het ontwikkelen van de technologie en aan de toepasbaarheid daarvan. Onderdeel van het plan is ook investeren in medewerkers voor de toekomst, zodat deze nieuwe sector straks direct over voldoende opgeleid personeel beschikt.

Quantumtechnologie maakt gebruik van twee principes: verstrengeling en superpositie. Verstrengeling betekent dat twee deeltjes niet-fysiek verbonden zijn. Als er één verandert, verandert de ander direct mee: sneller dan het licht. Dat maakt nieuwe, extreem veilige en snelle (communicatie)netwerken mogelijk. Superpositie zorgt ervoor dat qubits, in plaats van reguliere bits die alleen of 0 of 1 kunnen zijn, 0 en 1 tegelijk zijn. Dat maakt veel rekenkracht los. Berekeningen waar de huidige computers eeuwen over zou doen, kan een quantumcomputer wel.

Quantum Delta Nederland ontwikkelt die eerste quantumcomputer die door de rekensnelheid van groot belang zijn voor efficiëntere productie of transport. Maar werkt ook aan het eerste grotere quantumnetwerk en aan quantumsensoren die in staat zijn veranderingen bij zeer kleine deeltjes te meten zoals in DNA. Een andere toekomstige bijdrage is de bijdrage aan cybersecurity via een veilig (quantum)internet.

Regeneratieve geneeskunde: RegMed XB 56 miljoen euro

Het gevraagde bedrag voor twee biomedische innovatievoorstellen wordt volledig bekostigd. Het gaat als eerste om RegMed XB (56 miljoen euro) dat vier Nederlandse pilotfabrieken (Eindhoven, Leiden, Maastricht, Utrecht) voor de ontwikkeling van regeneratieve geneeskunde gaat bouwen. Hierin staat het herstel van schade aan cellen, weefsels en organen centraal waardoor chronische ziekten kunnen worden voorkomen of genezen.

Gezondheidszorg is een wereldwijde, groeiende markt vanwege de toenemende bevolking en vergrijzing. Effectieve behandelingen met gen- en stamceltherapie zijn dus ook een grote economische kans. Het economische doel van RegMed XB is het Nederlandse bedrijfsleven in staat te stellen om samen met onderzoekers deze innovatieve producten en processen te ontwikkelen en in te spelen op een sterk groeiende buitenlandse markt.

Health-RI: infrastructuur voor gezondheidsdata – 69 miljoen euro

Het tweede voorstel binnen het thema biomedische innovatie gaat over het opzetten van een geïntegreerde en veilige nationale gezondheidsdata-infrastructuur. Het gaat hierbij om het bundelen en hergebruiken van de Nederlandse kennis op het gebied van gezondheid, niet om een data-infrastructuur voor patiëntenzorg. Het gevraagde bedrag van 69 miljoen euro vanuit de publiek-private samenwerking Health-RI wordt ook volledig bekostigd.

Data worden nu nog versnipperd beheerd door vele zorg- en wetenschapsorganisaties zoals de Universitair Medische Centra. De krachten bundelen is essentieel om sneller en goedkoper nieuwe en effectievere (gepersonaliseerde) oplossingen te ontwikkelen voor diagnose, behandeling en preventie. De grote hoeveelheid nieuwe fundamentele kennis rond leefstijl, gezondheid en ziekte gecombineerd met een technologie als kunstmatige intelligentie (AI) draagt bij aan zowel onze gezondheid als aan Nederlandse bedrijven die hiermee actief zijn.

Opschalen van waterstof en groene elektronen in industrie – 338 miljoen euro

Het voorstel Groenvermogen is gedeeltelijk bekostigd (338 miljoen euro) en is gericht op de opschaling van waterstof en toepassing van groene elektronen in energie-intensieve industrieën. Het betreft een integrale aanpak van bedrijven, overheden en kennisinstellingen in deze sector waaronder een breed samenhangend onderzoeks- en innovatieprogramma en een onderwijsagenda. Het ontwikkelen kan bovendien sterk bijdragen aan de klimaatopgave.

De publieke investeringen moeten een krachtig en flexibel waterstofecosysteem creëren dat de basis vormt voor de opschaling van waterstof en elektrochemie. Industriële clusters waar hiervoor kansen liggen, zijn Noord-Nederland, Amsterdam, Rotterdam/Moerdijk, Zeeland, Arnhem, Brainport Eindhoven en Limburg (Chemelot).

Meer onderzoek en innovaties zijn nodig om groene waterstof uiteindelijk efficiënt en goedkoper te kunnen toepassen. Zo ontstaan ook interessante verdienmodellen voor Nederland zowel in een mogelijke rol als producent of internationale distributeur.

AiNed: investeringsprogramma kunstmatige intelligentie – 276 miljoen euro

De Nederlandse AI Coalitie (NL AIC), een publieke-private samenwerking van meer dan 250 deelnemers, heeft de eerste fase van haar investeringsvoorstel voor kunstmatige intelligentie (AI) grotendeels (276 miljoen euro) bekostigd gekregen. De ambitie van het zogenoemde AiNed-programma is om Nederland in de internationale kopgroep van landen te krijgen, zowel op het gebied van maatschappelijke voorwaarden als de economische benutting van AI.

AI kan breed worden toegepast voor bijvoorbeeld efficiëntere energiesystemen, slimmere mobiliteit en logistiek of betere zorg. Het voorstel richt zich op een gecoördineerde Nederlandse aanpak om kennis en toepasbaarheid van AI via onderzoek, innovatie, valorisatie, onderwijs te versterken én te zorgen voor mensgerichte, verantwoorde toepassing van AI in de samenleving.

De focus in de aanpak voor de versnelde toepassing van AI in Nederland ligt bij sectoren die het meeste verdienvermogen opleveren: hightech industrie, mobiliteit, logistiek, energie, gezondheid en zorg. Het strategische programma investeert daarom in het aantrekken en behouden van talentvolle AI wetenschappers, scholing en onderwijs, het ontwikkelen van maatschappelijke kaders voor toepassingen en het intensiveren van deelname in Europese programma’s waardoor er ook meer EU-geld naar Nederland komt.

Tweede ronde voor financiering vanuit Nationaal Groeifonds

In totaal diende staatssecretaris Mona Keijzer zes voorstellen namens betrokken partijen in voor de eerste ronde. Het voorstel FoodSwitch is niet gehonoreerd. Het Nationaal Groeifonds heeft aangekondigd dat er dit jaar een tweede ronde volgt waarin verbeterde én nieuwe voorstellen kunnen worden ingediend voor financiering. Onderzoek en ontwikkeling (R&D) en innovatie blijft één van de pijlers van het fonds. In totaal is er 20 miljard euro vanuit het fonds beschikbaar tot 2026, in de eerste ronde is vandaag 4 miljard euro (deels voorwaardelijk) toegekend en gereserveerd.

Het Enschedese quantum fotonica-bedrijf QuiX heeft haar eerste quantum fotonische processor verkocht aan Qontrol. Dit kwantumtechnologiebedrijf uit het Verenigd Koninkrijk maakt besturingselektronica en ondersteunende infrastructuur voor complexe, massaal meerkanaals fotonische geïntegreerde schakelingen (PIC’s). Hun toepassingen zijn vooral te vinden in onderzoekslaboratoria, wereldwijd.

QuiX, gevestigd op Kennispark Twente en samenwerkingspartner van het ANP-cluster voor Applied Nanotechnology bij de Universiteit Twente, bevestigd met deze verkoop dat het koploper is in de wereld van lichttechnologie. Met deze fotonica technologie dragen zij in belangrijke mate bij aan de ontwikkeling van de eerste quantum computers. Die zijn er nu nog niet, maar de introductie daarvan komt steeds dichterbij. Deze computers gaan de wereld radicaal veranderen, is de voorspelling. Denk maar eens aan gepersonaliseerde medicatie. Met quantum computing kan exact berekend worden wat de samenstelling en hoeveelheid van een medicijn moet zijn voor een individu. De toepassingsgebieden zijn echter veel breder. Zo is de technologie toepasbaar in sectoren als MedTech, Chip-industrie en Landbouw. Wat is het beste moment om te zaaien (precisielandbouw), kun je kanker ‘ruiken’ via de adem en dus eerder detecteren en wanneer heeft een vliegtuig specifiek onderhoud nodig. De kunst is exact te berekenen wat het juiste moment is, met behulp van een computer die ongekende berekeningen kan maken.

Fotonische processoren van QUIX

Quantum fotonische processoren zijn de centrale component van een fotonische quantumcomputer. Dergelijke apparaten zouden in de toekomst kunnen worden gebruikt voor het uitvoeren van informatieverwerkingstaken die de mogelijkheden van de huidige supercomputers te boven gaan. QuiX ontwikkelt fotonische kwantumprocessoren voor kwantuminformatieverwerking en -simulatie. Met behulp van het gepatenteerde TriPleX-platform levert het unieke kwantumfotonische processoren die niet alleen grootschalig en volledig herconfigureerbaar zijn, maar ook een laag verlies hebben en op grote schaal transparant zijn voor alle geschikte kwantumlichtbronnen. QuiX demonstreerde ’s werelds grootste kwantumfotonische processor tijdens een productlancering afgelopen december, die je hier kunt bekijken:

 

QONTROL als eerste afnemer

Qontrol, gevestigd in Bristol (UK), maakt besturingselektronica en ondersteunende infrastructuur voor complexe, massaal meerkanaals fotonische geïntegreerde schakelingen (PIC’s). Deze PIC’s vinden nu toepassingen, van telecommunicatie tot fundamentele wetenschap. De producten van Qontrol zijn te vinden in onderzoekslaboratoria wereldwijd.

Jelmer Renema, CTO van QuiX: “Dit is geweldig nieuws voor QuiX. Qontrol is een van de leidende bedrijven op het gebied van kwantum fotonica technologie in Europa. Dit laat zien hoe QuiX kan voldoen aan de strengste technologische eisen voor kwantumfotonica.”

“We zijn blij en vereerd dat we de eerste zijn die de geweldige nieuwe lijn fotonische processors van QuiX mogen testen,” zegt Dr Josh Silverstone, Qontrol’s CTO. “Met dit apparaat in onze laboratoria in Bristol kunnen we de behoeften van onze klanten beter begrijpen en bedienen, en in het bijzonder die klanten die de technologie van QuiX in gebruik willen nemen. Het zal voor ons ook een fantastisch hulpmiddel zijn om te demonstreren wat onze eigen producten kunnen doen, waarbij de zichtbaar-licht mogelijkheid van het apparaat veelbelovende fantastische live demo’s zal opleveren.”