Berichten

Persbericht 9 April 2021

Voor kunstmatige intelligentie, regeneratieve geneeskunde, infrastructuur voor gezondheidsdata, quantumtechnologie en waterstof/groene chemie komt vanuit het Nationaal Groeifonds 1,35 miljard euro beschikbaar. Het gaat om de bekostiging van 5 voorstellen (toekenning en reservering) voor onderzoek en innovatie die staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken en Klimaat) namens samenwerkende bedrijven, kennisinstellingen en overheden heeft ingediend.

Ze dragen volgens de onafhankelijke adviescommissie bij aan economische groei, het versterken van onderzoeks- en innovatie-ecosystemen en de internationale kennis- en concurrentiepositie van Nederland. Het besluit van de adviescommissie over de eerste ronde van het Nationaal Groeifonds is vandaag door de ministerraad overgenomen. Naast het ondersteunen van innovatiekracht zijn ook voorstellen voor het versterken van infrastructuur (IenW) en kennisontwikkeling (OCW) beoordeeld. Het ging in totaal om 15 aanvragen.

Staatssecretaris Mona Keijzer (EZK): “Innovatie gericht op digitalisering, verduurzaming en gezondheid heeft bij de start van het Nationaal Groeifonds direct een prominente plek verkregen. Dat is goed voor álle Nederlanders. Immers: onderzoek en ontwikkeling is de sleutel voor duurzame groei en dus onze banen en inkomsten van de toekomst.”

De staatssecretaris vervolgt: “De grootschalige publieke financiering voor deze vijf innovatieve toepassingen gaat een belangrijke bijdrage leveren om ons land welvarend te houden. Het is nodig dat de overheid een actievere rol op zich neemt om onderzoek, innovatie en technologie verder te laten ontwikkelen, startups te laten doorgroeien, talent aan te trekken, innovatie in Nederland te houden en daarmee onze internationale positie te versterken. Ik zie grote kansen voor de hierbij betrokken samenwerkende bedrijven, kennisinstellingen en overheden om deze uitdagingen te gaan verzilveren.”

De vijf bekostigde voorstellen vanuit onderzoek en ontwikkeling (R&D) en innovatie zijn:

Quantum Delta Nederland – 615 miljoen euro

De Nederlandse kennispositie op het gebied van quantumtechnologie behoort tot de wereldtop. Het voorstel om het ecosysteem verder uit te bouwen en om te zetten in bedrijvigheid wordt volledig bekostigd (615 miljoen euro). Quantum Delta Nederland werkt in Amsterdam, Delft, Eindhoven, Leiden en Twente met een grote coalitie bedrijven, universiteiten en andere kennisinstellingen aan het opzetten van de benodigde infrastructuur, het ontwikkelen van de technologie en aan de toepasbaarheid daarvan. Onderdeel van het plan is ook investeren in medewerkers voor de toekomst, zodat deze nieuwe sector straks direct over voldoende opgeleid personeel beschikt.

Quantumtechnologie maakt gebruik van twee principes: verstrengeling en superpositie. Verstrengeling betekent dat twee deeltjes niet-fysiek verbonden zijn. Als er één verandert, verandert de ander direct mee: sneller dan het licht. Dat maakt nieuwe, extreem veilige en snelle (communicatie)netwerken mogelijk. Superpositie zorgt ervoor dat qubits, in plaats van reguliere bits die alleen of 0 of 1 kunnen zijn, 0 en 1 tegelijk zijn. Dat maakt veel rekenkracht los. Berekeningen waar de huidige computers eeuwen over zou doen, kan een quantumcomputer wel.

Quantum Delta Nederland ontwikkelt die eerste quantumcomputer die door de rekensnelheid van groot belang zijn voor efficiëntere productie of transport. Maar werkt ook aan het eerste grotere quantumnetwerk en aan quantumsensoren die in staat zijn veranderingen bij zeer kleine deeltjes te meten zoals in DNA. Een andere toekomstige bijdrage is de bijdrage aan cybersecurity via een veilig (quantum)internet.

Regeneratieve geneeskunde: RegMed XB 56 miljoen euro

Het gevraagde bedrag voor twee biomedische innovatievoorstellen wordt volledig bekostigd. Het gaat als eerste om RegMed XB (56 miljoen euro) dat vier Nederlandse pilotfabrieken (Eindhoven, Leiden, Maastricht, Utrecht) voor de ontwikkeling van regeneratieve geneeskunde gaat bouwen. Hierin staat het herstel van schade aan cellen, weefsels en organen centraal waardoor chronische ziekten kunnen worden voorkomen of genezen.

Gezondheidszorg is een wereldwijde, groeiende markt vanwege de toenemende bevolking en vergrijzing. Effectieve behandelingen met gen- en stamceltherapie zijn dus ook een grote economische kans. Het economische doel van RegMed XB is het Nederlandse bedrijfsleven in staat te stellen om samen met onderzoekers deze innovatieve producten en processen te ontwikkelen en in te spelen op een sterk groeiende buitenlandse markt.

Health-RI: infrastructuur voor gezondheidsdata – 69 miljoen euro

Het tweede voorstel binnen het thema biomedische innovatie gaat over het opzetten van een geïntegreerde en veilige nationale gezondheidsdata-infrastructuur. Het gaat hierbij om het bundelen en hergebruiken van de Nederlandse kennis op het gebied van gezondheid, niet om een data-infrastructuur voor patiëntenzorg. Het gevraagde bedrag van 69 miljoen euro vanuit de publiek-private samenwerking Health-RI wordt ook volledig bekostigd.

Data worden nu nog versnipperd beheerd door vele zorg- en wetenschapsorganisaties zoals de Universitair Medische Centra. De krachten bundelen is essentieel om sneller en goedkoper nieuwe en effectievere (gepersonaliseerde) oplossingen te ontwikkelen voor diagnose, behandeling en preventie. De grote hoeveelheid nieuwe fundamentele kennis rond leefstijl, gezondheid en ziekte gecombineerd met een technologie als kunstmatige intelligentie (AI) draagt bij aan zowel onze gezondheid als aan Nederlandse bedrijven die hiermee actief zijn.

Opschalen van waterstof en groene elektronen in industrie – 338 miljoen euro

Het voorstel Groenvermogen is gedeeltelijk bekostigd (338 miljoen euro) en is gericht op de opschaling van waterstof en toepassing van groene elektronen in energie-intensieve industrieën. Het betreft een integrale aanpak van bedrijven, overheden en kennisinstellingen in deze sector waaronder een breed samenhangend onderzoeks- en innovatieprogramma en een onderwijsagenda. Het ontwikkelen kan bovendien sterk bijdragen aan de klimaatopgave.

De publieke investeringen moeten een krachtig en flexibel waterstofecosysteem creëren dat de basis vormt voor de opschaling van waterstof en elektrochemie. Industriële clusters waar hiervoor kansen liggen, zijn Noord-Nederland, Amsterdam, Rotterdam/Moerdijk, Zeeland, Arnhem, Brainport Eindhoven en Limburg (Chemelot).

Meer onderzoek en innovaties zijn nodig om groene waterstof uiteindelijk efficiënt en goedkoper te kunnen toepassen. Zo ontstaan ook interessante verdienmodellen voor Nederland zowel in een mogelijke rol als producent of internationale distributeur.

AiNed: investeringsprogramma kunstmatige intelligentie – 276 miljoen euro

De Nederlandse AI Coalitie (NL AIC), een publieke-private samenwerking van meer dan 250 deelnemers, heeft de eerste fase van haar investeringsvoorstel voor kunstmatige intelligentie (AI) grotendeels (276 miljoen euro) bekostigd gekregen. De ambitie van het zogenoemde AiNed-programma is om Nederland in de internationale kopgroep van landen te krijgen, zowel op het gebied van maatschappelijke voorwaarden als de economische benutting van AI.

AI kan breed worden toegepast voor bijvoorbeeld efficiëntere energiesystemen, slimmere mobiliteit en logistiek of betere zorg. Het voorstel richt zich op een gecoördineerde Nederlandse aanpak om kennis en toepasbaarheid van AI via onderzoek, innovatie, valorisatie, onderwijs te versterken én te zorgen voor mensgerichte, verantwoorde toepassing van AI in de samenleving.

De focus in de aanpak voor de versnelde toepassing van AI in Nederland ligt bij sectoren die het meeste verdienvermogen opleveren: hightech industrie, mobiliteit, logistiek, energie, gezondheid en zorg. Het strategische programma investeert daarom in het aantrekken en behouden van talentvolle AI wetenschappers, scholing en onderwijs, het ontwikkelen van maatschappelijke kaders voor toepassingen en het intensiveren van deelname in Europese programma’s waardoor er ook meer EU-geld naar Nederland komt.

Tweede ronde voor financiering vanuit Nationaal Groeifonds

In totaal diende staatssecretaris Mona Keijzer zes voorstellen namens betrokken partijen in voor de eerste ronde. Het voorstel FoodSwitch is niet gehonoreerd. Het Nationaal Groeifonds heeft aangekondigd dat er dit jaar een tweede ronde volgt waarin verbeterde én nieuwe voorstellen kunnen worden ingediend voor financiering. Onderzoek en ontwikkeling (R&D) en innovatie blijft één van de pijlers van het fonds. In totaal is er 20 miljard euro vanuit het fonds beschikbaar tot 2026, in de eerste ronde is vandaag 4 miljard euro (deels voorwaardelijk) toegekend en gereserveerd.

Ook volgende generaties moeten kunnen wonen in een Nederland met goede zorg, goed onderwijs, een leefbare omgeving én zij moeten genoeg geld overhouden om zelf te kunnen besteden. In het geval van een toekomstige economische dip, is het belangrijk om die klappen op te kunnen vangen zónder directe bezuinigingen. Daarvoor is economische groei nodig. Het kabinet trekt de komende vijf jaar in totaal 20 miljard euro uit voor investeringen die daaraan gaan bijdragen. Dit geld, ondergebracht in het Nationaal Groeifonds, gaat naar kennisontwikkeling, fysieke infrastructuur, en onderzoek, ontwikkeling & innovatie.

De ministerraad is akkoord met het voorstel hiervoor van ministers Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) en Hoekstra (Financiën). Het Nationaal Groeifonds is bedoeld voor eenmalige publieke investeringen, niet voor terugkerende overheidsuitgaven. Het fonds krijgt een eigen begroting en een onafhankelijke commissie beoordeelt de voorstellen. De Tweede Kamer moet instemmen met de verdeling van geld over de drie investeringsterreinen kennisontwikkeling, fysieke infrastructuur, en onderzoek, ontwikkeling & innovatie.

Economie moet harder en anders groeien

De economische gevolgen van het coronavirus maken nog eens extra duidelijk dat welvaart en economische groei niet vanzelfsprekend zijn. Het onderstreept hoe belangrijk het is om in goede tijden buffers op te bouwen zodat er in slechte tijden kan worden geïnvesteerd in plaats van bezuinigd. Daar komen nog andere uitdagingen bij, zoals de vergrijzing, klimaatverandering en een lagere groei van de productiviteit. Om de welvaart de komende 20 tot 30 jaar te behouden en te vergroten, moet de economie harder en anders groeien. Dat is nodig om in de toekomst gezondheidszorg, onderwijs en pensioenen te kunnen betalen en daarnaast geld over te houden voor de huishoudportemonnee.

Werking groeifonds

Ondernemers, (mkb-)bedrijven, kennisinstellingen en andere partijen krijgen een belangrijke rol bij het aandragen van investeringsvoorstellen. Het ministerie dat over een specifiek onderwerp gaat, dient een voorstel vervolgens formeel in. Een investeringsvoorstel heeft een minimumomvang van 30 miljoen euro, er geldt geen maximumomvang per project.

Er zijn op korte termijn al kansen voor investeringen die helpen om in de toekomst de welvaart en het verdienvermogen te vergroten. Daarom wil het kabinet nog deze kabinetsperiode besluiten over enkele projecten die hieraan bijdragen. Omwille van de tijd is er voor deze eerste ronde geen brede uitvraag voor projecten gedaan, maar is gekozen voor het indienen van voorstellen waarvoor al goed uitgewerkte plannen liggen.

Voor een objectief en politiek onafhankelijk oordeel over de ingediende investeringsvoorstellen stelt het kabinet een onafhankelijke commissie in. Geld wordt pas beschikbaar gesteld na een positief advies van deze commissie en een besluit van het kabinet. Bij de jaarlijkse ‘Staat van de Economie’ maken de ministers van Economische Zaken en Klimaat en Financiën de investeringsplannen voortaan bekend.

Bekijk de persconferentie van maandag 7 september hier via Youtube 
Lees meer over het Groeifonds en de mogelijkheden voor indiening.

Source: Rijksoverheid nieuws
Image credit: Photo by Micheile Henderson on Unsplash

Derde kwartaal 2020 absoluut dieptepunt

Uit onderzoek van FME blijkt dat in het derde kwartaal van dit jaar ondernemers een economisch absoluut dieptepunt bereiken; 72% van de bedrijven krijgt te maken met een fikse omzetdaling. Ook volgend jaar ziet er slecht uit. In 2021 heeft 53% van de bedrijven in de technologische industrie nog steeds te maken met flinke omzetdalingen. Het betreft hier vooral bedrijven in de midden- en kleine industrie (mki). Vraaguitval is de belangrijkste oorzaak.

Het herstel van de industrie zal nog lange tijd op zich laten wachten. Hoewel bedrijven er alles aan doen om ontslagen te voorkomen, zijn personele maatregelen waarschijnlijk niet te vermijden. Dat gaat in eerste instantie om het afbouwen van de flexibele schil en het niet verlengen van tijdelijke contracten.

Uit de crisis innoveren

Er is maar één weg uit de crisis: innovatie. “Bedrijven moeten zich letterlijk uit de crisis innoveren. Maar door de langdurige omzetdaling en de verder verslechterende liquiditeitspositie, dreigt driekwart van de bedrijven noodgedwongen op de innovatieve rem te trappen. Dat is op langere termijn zeer slecht voor hun concurrentiepositie en die van heel Nederland”, zegt FME-voorzitter Ineke Dezentjé.

Daarom roept FME de overheid op om de Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk (WBSO) flink te verruimen. De WBSO is een loonkostensubsidie, waarbij lagere loonheffing voor medewerkers die R&D-werk verrichten en nieuwe innovatieve producten en productieprocessen ontwikkelen, betaald hoeft te worden.

Groeifonds snel inzetten

Daarnaast moet het vorig jaar opgetuigde ‘Groeifonds’, waarmee het kabinet innovatie wil stimuleren, snel ingezet worden. Sinds de coronacrisis staat het fonds ‘on hold’, dat is funest. In omringende landen zoals Duitsland en Frankrijk zijn ze volop bezig met grootschalige investeringen in talent en innovatie. Dezentjé: “We kunnen echt niet achter blijven. Dan krijgen we na de crisis nóg een klap, omdat onze concurrentiepositie enorm is aangetast. Met name de midden- en kleine industrie (mki) heeft een duw in de rug hard nodig.”

Uit het onderzoek van FME blijkt dat een groot deel van de ondernemers de overheid vraagt hen te helpen bij de mogelijkheid tot innoveren. Ook moet alles gedaan worden om talent binnenboord te houden en medewerkers waarvoor tijdelijk minder werk is, bij- en om te scholen. Dat kan via een verlenging van de NOW-regeling en daarna een Deeltijd WW.

FME houdt binnenkort een inspirerende webinar voor haar bedrijven, over hoe ze zich uit de crisis kunnen innoveren. FME laat hierbij zien waarom innovatie nu belangrijk is en wat je kunt doen. Samen met onze leden willen wij kansen creëren en mogelijkheden benutten om met je bedrijf en je medewerkers sterker uit de crisis te komen.

Bron: FME Nieuws
Foto credit: Glenn Carstens-Peters on Unsplash